ERMENI HABER AJANSI

Թուրքիայում հայտնի բանաստեղծ, բլոգեր Սերքան Էնգինի՝ իր էթնիկ պատկանելության վերաբերյալ արած արտահայտությունները վերջերս  մեծ արձագանք էր գտել հայկական մամուլում:  Էնգինը մասնավորապես նշել էր, որ թուրք լինելը անտանելի ամոթ է:

«Ermenihaber.am» լրատվական գործակալությունը փորձել է պարզել, թե որոնք են այն պատճառները, որ թուրք բանաստեղծին ստիպել են ամոթ զգալ  իր ազգային պատկանելությունից. Թուրքիայում տիրապետող ազգայնական մտածելակե՞րպը, պետական քարոչության ստե՞ րը, թե՞ դա պարզապես արդարության փնտրտուք էր:

- Բոլոր ձեր նշած պատճառները առկա են և անգամ ավելին: Անմտություն է պարծենալ մեր այն հատկանիշներով որոնք մենք ունենք ի ծնե, քանի որ դրանցից և ոչ մեկ սեփական կամքով չենք ընտրում և դրանք ձեռք բերելու համար որևէ ջանք չեն գործադրում:  Եթե պետք է հպարտանանք, պարծենանք մեր  էթնիկ առաանձնահատկություններով, ապա միայն մեր նախնիների՝ մարդկության պատմության մեջ կատարած ներդրումների, արվեստի, գիտության, փիլիսոփայության, ճարտարապետության ասպարեզներում ձեռք բերած հաջողությունների համար: Ցավալի է, որ իմ թուրք նախնիներն ավելի քան 2 հազար տարի մարդկության պատմության մեջ այլ ժողովուրդների երկրները բռնազավթել, ապականել, թալանել, սպանել, բռնաբարել, հարկի անվան տակ տուրքեր են գանձել և նմանատիպ այլ վատ բաներ արել: Մարդկության պատմության մեջ որևէ դրական ներդրում չեն ունեցել, միշտ ավերծություններ են արել:

Հնարավոր չէ, որ մի քիչ խելք ունեցող և խելքով ու խղճով առաջնորդվող մարդն այս բարբարոսություններով պարծենա:  Մինչդեռ իմ երկրում այս պահին էլ այս կողոպուտը, թալանը, բռնազավթումները «հաղթանակ» բառով մեծարելով, հիվանդագին կրթական համակարգի միջոցով  որպես հպարտության աղբյուր երիտասարդներին  է պարտադրվում: Դրա հետևանքով շարունակվում է ռասիստ երիտասարդների դաստիարակումը:

Իմ մանկությունից մի օրինակ բերեմ. ձեռքս քարտեզ էի վերցնում և երազում, համաձայն իմ ստացած կրթության,  որ ես Թուրքիայի  առաջնորդն եմ և, անընդհատ հարևան երկրների վրա հարձակվելով, նոր հողեր էի գրավում: Քարտեզի  վրա ամեն օր մատիտով նոր գրաված հողերի սահմաններն էի գծում  և այդ երազկոտությունս տևում էր այնքան, մինչև, որ հոգնեի: Եվ ամեն օր նոր նվաճումներից հաճույք էի ստանում:

Տեսեք, այսօր Գերմանիայում կրթական համակարգը  ներկայացնում է  նացիստական շրջանի սարսափելի դեպքերը, հրեաների ցեղասպանությունը, այլատյացությունն ինչպիսի վտանգավոր հետևանքներ կարող են ծնել: Գերմանական կրթական համակարգում այնպիսի պատմական ճշմարտություններ,  ինչպիսիք են Գերմանիայի կողմից հարևան երկրների վրա հարձակումը, բռնազավթումը, երբևէ չեն ներկայացվում որպես պարծանքի առարկա: Մինչդեռ թուրքական կրթական համակարգը ուղղված է  հայերի, ասորի քաղկեդոնականների, պոնտոսցի հույների ցեղասպանությունները, ինչպես նաև այլ կոտորածներ, բռնազաթումներ, թալաններ, բռնաբարություններ իրականացրած  մեր թուրք նախնիների բարբարոսությունները գովաբանելուն: Դեռևս 500 և ավելի տարիներ առաջ Կոստանդնուպոլսի՝ թուրքերի կողմից բռնազավթումը «հաղթանակ» անվանելով և փառաբանելով տոնում են, ինչը մարդկային արժանապատվության համար ամոթալի է:

Նույն մտածելակերպով նախնիների սարսափները, բարբարոսությունները գովք համարող ռասիստները պատմական ճշմարտությունները խեղաթյուրում և շարունակում են հերքել: Համարվում է, որ 1.5 մլն հայերի, ինչպես նաև 100 հազարավոր ասորիների, պոնտոսցի հույների ցեղասպանությունները չեն եղել:

Որպես գրող` իմ էթիկ ընկալումը և խիղճս  ինձ հրամայում են, որ իրականությունների մասին բարձրաձայնեմ: Խղճիցս բացի  ուրիշ ոչ ոքից հրաման չեմ ընդունում: Ահա այս պատճառով մտավորականի  իմ պատասխանատվությամբ բարձրաձայնում եմ տեսակետս հանուն այն բանի, որ խոսվի պատմական իրողությունների մասին: Նպատակ ունեմ իմ նպաստն ունենալ Թուրքիայում ռասիստական աշխարընկալման փոփոխության գործում: Եվ գուցե  ամենակարևորը՝ արվեստագետ-մտավորականի էթիկայի հարթությունում լինել օրինակ ապագա սերունդերի համար:

Զրուցեց Անահիտ Վեզիրյանը

Ermenihaber.am